Terapide ağlamaktan çekinmek, duygularını bir başkasının karşısında ifade etmekte zorlanan kişilerde görülebilen doğal bir durumdur. Bazı kişiler gözyaşlarını kontrol edememekten, bazıları ise ağladıklarında güçsüz veya savunmasız görüneceklerinden endişe eder. Oysa psikoterapi seanslarında ağlamak, utanılması veya engellenmesi gereken bir davranış değildir. Duygusal açıdan yoğun konular konuşulurken gözyaşlarının ortaya çıkması, kişinin yaşadığı deneyimlerle bağlantılı olabilir. Terapi sürecinde amaç, danışanın mutlaka ağlamasını sağlamak değil, duygularını güvenli ve kendi hızına uygun biçimde keşfedebilmesine yardımcı olmaktır.

Terapide Ağlama Korkusunun Arkasında Hangi Nedenler Bulunur?
Ağlamakla ilgili çekincelerin kaynağı, kişinin geçmiş deneyimleri ve duygularını ifade etmeyi nasıl öğrendiğiyle ilişkili olabilir. Özellikle çocukluk döneminde ağladığı için eleştirilen, susturulan veya cezalandırılan kişiler, yetişkinlikte gözyaşlarını başkalarının yanında göstermemeye çalışabilir. Bu davranış zamanla otomatikleşerek duygusal ifadeyi sınırlandırabilir.
Bazı kişiler için ağlamak, kontrolü kaybetmek anlamına gelir. Seans sırasında ağlamaya başladıklarında duramayacaklarını veya anlatmak istedikleri konudan uzaklaşacaklarını düşünebilirler. Başkaları ise psikoloğun kendilerini nasıl değerlendireceği konusunda kaygılanır. Zayıf, aşırı hassas veya sorunlarıyla baş edemeyen biri olarak görülme düşüncesi, duyguların bastırılmasına neden olabilir.
Terapide ağlamaktan çekinmek, kişinin yardım alma isteğinin düşük olduğunu göstermez. Danışan, yaşadığı güçlükleri konuşmaya hazır olsa bile bunların oluşturduğu duygusal tepkileri paylaşmak için daha fazla zamana ihtiyaç duyabilir. Özellikle geçmişte yargılanma veya reddedilme deneyimleri bulunan kişilerde güven ilişkisinin gelişmesi aşamalı ilerleyebilir.
Terapi Seansında Ağlamak Psikolog Tarafından Nasıl Karşılanır?
Psikoterapide ağlamak, tek başına bir sorun veya tedavinin başarısını gösteren bir ölçüt olarak değerlendirilmez. Psikolog, danışanın gözyaşlarını konuşulan konunun oluşturduğu duygusal tepki kapsamında ele alır. Ağlamanın hangi düşüncelerle, anılarla veya bedensel hislerle bağlantılı olduğunu anlamaya çalışabilir.
Örneğin aile ilişkilerini anlatırken ağlayan bir danışan, bu durumun kendisini şaşırttığını ifade edebilir. Psikolog, ağlamayı hemen durdurmaya çalışmak yerine danışanın o anda neler yaşadığını anlamasına yardımcı olacak sorular yöneltebilir. Gerektiğinde konuşmaya ara verilmesi veya kişinin kendisini toparlaması için zaman tanınması mümkündür.
Danışanın ağlaması, bütün ayrıntıları açıklamak zorunda olduğu anlamına gelmez. Kişi konuşmak istemediği bir konuyu daha sonra ele almayı tercih edebilir. Terapötik ilişkinin temel unsurlarından biri, danışanın duygusal sınırlarına saygı gösterilmesidir.
Ayrıca seans sırasında hiç ağlamamak da duyguların bastırıldığı anlamına gelmez. İnsanlar üzüntü, kaygı ve kırgınlıklarını farklı biçimlerde yaşar. Terapi sürecindeki ilerleme, gözyaşlarının miktarıyla değil, kişinin kendisini anlaması ve günlük yaşamındaki güçlüklerle baş etme becerilerinin gelişmesiyle değerlendirilir.
Ağlamaktan Çekindiğinizde Seans Sırasında Neler Yapabilirsiniz?
Duygusal yoğunluğun arttığı anlarda kişinin kendisini zorlamadan ilerlemesi mümkündür. Terapide ağlamaktan çekinmek nedeniyle bazı konuları sürekli ertelediğinizi fark ediyorsanız bu çekinceyi doğrudan psikoloğunuzla paylaşabilirsiniz. Ağlama korkusunun kendisi de terapi sürecinde ele alınabilecek bir konudur. Seans sırasında kontrol duygusunu korumaya yardımcı olabilecek bazı uygulamalar şunlardır:
- Ağlamak üzere olduğunuzu fark ettiğinizde konuşmaya kısa bir ara vermek istediğinizi belirtebilirsiniz.
- Duygularınızı sözlü olarak açıklamak zor geliyorsa önceden hazırladığınız kısa notlardan yararlanabilirsiniz.
- Yoğun duygular sırasında dikkatinizi ayaklarınızın yere temasına yönelterek bulunduğunuz ana odaklanabilirsiniz.
- Psikoloğunuza ağlamaktan neden çekindiğinizi ve hangi tepkilerden endişe ettiğinizi anlatabilirsiniz.
- Konuşmakta zorlandığınız bir konunun ayrıntılarına girmeden önce kendinizi ne kadar hazır hissettiğinizi değerlendirebilirsiniz.
Ağlamayı Sürekli Bastırmak Terapi Sürecini Nasıl Etkiler?
Duyguları kontrol etmeye çalışmak ile duyguları sürekli bastırmak aynı şey değildir. Kişi bazı durumlarda ağlamamak için bilinçli olarak kendisini toparlayabilir. Ancak bu davranış, rahatsızlık veren bütün duygulardan kaçınmanın temel yöntemi hâline geldiğinde psikoterapide ele alınması gereken deneyimlerin konuşulmasını güçleştirebilir.
Örneğin geçmişte yaşadığı bir kaybı anlatırken gözleri dolan kişi, hemen başka bir konuya geçme eğiliminde olabilir. Bu durum ara sıra gerçekleştiğinde sorun oluşturmayabilir. Fakat aynı kaçınma davranışı sürekli tekrarlandığında kayıpla ilişkili düşüncelerin, ihtiyaçların ve duygusal tepkilerin anlaşılması zorlaşabilir.
Duyguların bastırılması bazı kişilerde bedensel gerginlik, huzursuzluk veya zihinsel yorgunlukla birlikte görülebilir. Bununla birlikte her bedensel belirtiyi bastırılmış duygulara bağlamak doğru değildir. Süreklilik gösteren fiziksel şikâyetlerin gerektiğinde tıbbi açıdan değerlendirilmesi gerekir.
Terapi sürecinde hedef, danışanı ağlamaya teşvik ederek duygusal boşalma yaşatmak değildir. Ağlamak geçici bir rahatlama sağlayabilir ancak tek başına psikolojik iyileşme anlamına gelmez. Daha kalıcı değişimler, kişinin duygularını tanıması, düşünce ve davranış örüntülerini fark etmesi ve öğrendiklerini günlük yaşamına aktarabilmesiyle ilişkilidir.
Ağlama Kaygısı Nedeniyle Terapiye Gitmekten Kaçınıyorsanız Ne Yapmalısınız?
Bazı kişiler psikolojik destek alma ihtiyacı hissetmelerine rağmen seans sırasında ağlayacaklarını düşündükleri için ilk randevuyu erteler. Özellikle duygularını başkalarının önünde göstermeye alışkın olmayan kişiler için tanımadıkları biriyle kişisel deneyimlerini paylaşmak zorlayıcı olabilir.
Böyle bir durumda ilk görüşmenin içeriği hakkında bilgi almak faydalı olabilir. İlk seansta genellikle danışanın başvuru nedeni, beklentileri ve yaşadığı güçlükler değerlendirilir. Kişinin geçmişindeki bütün olayları ayrıntılı biçimde anlatması veya yoğun duygusal konulara hemen girmesi gerekmez.
Psikolog seçiminde danışanın sınırlarına saygı gösterilmesi, gizlilik ilkelerinin açıklanması ve görüşme sürecinin anlaşılır biçimde aktarılması dikkate alınabilecek ölçütlerdir. Ayrıca psikoloğun mesleki eğitimi ve uyguladığı terapi yaklaşımı hakkında bilgi edinmek, sürece ilişkin belirsizlikleri azaltabilir.
Terapide ağlamaktan çekinmek günlük yaşamınızı da etkiliyor, yakın ilişkilerinizde duygularınızı paylaşmanızı engelliyor veya psikolojik destek almayı sürekli ertelemenize neden oluyorsa bu durumun altında yatan düşünceleri bir ruh sağlığı uzmanıyla değerlendirebilirsiniz. İlk görüşmede yalnızca ağlama korkunuzu anlatmanız bile çalışmaya başlamak için yeterli olabilir. Terapinin ilerleme hızı, sizin ihtiyaçlarınız ve psikoloğunuzla birlikte belirlenen hedefler doğrultusunda şekillenmelidir.
Bir yanıt yazın
Yorum yapabilmek için oturum açmalısınız.